Nếu đồng minh NATO không theo Mỹ trong hồ sơ Iran, lính Mỹ ở châu Âu còn là bảo hiểm an ninh hay hóa đơn treo trên bàn? Ngày 30/4, ông Trump nêu khả năng rút lính Mỹ khỏi Italy và Tây Ban Nha — tín hiệu ép giá hơn là câu nói lỡ miệng.
- Ngày 30/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông cân nhắc giảm quân tại Italy và Tây Ban Nha.
- AFP nêu 36.436 lính Mỹ ở Đức tính đến tháng 12/2025, Italy có 12.662, Tây Ban Nha có 3.814.
- Trục căng thẳng nằm ở Iran, eo biển Hormuz, chi tiêu quốc phòng NATO mức 5% GDP và lập trường Madrid về Israel.
- Tại thời điểm Tháng 5/2026, Nhà Trắng nhiều khả năng dùng hồ sơ quân trú đóng để buộc đồng minh trả giá chính trị cao hơn.
📋 Nội dung chính
Rút lính Mỹ khỏi Italy và Tây Ban Nha: câu trả lời 30/4
Nhà Trắng, ngày 30/4. Một câu hỏi. Một đòn bẩy. Khi được hỏi liệu Washington cân nhắc giảm quân tại Italy và Tây Ban Nha hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump đáp: “ tôi sẽ làm thế.
Tại sao tôi không?”.
Ông nói thêm – “Italy không giúp đỡ gì cho chúng tôi, còn Tây Ban Nha thì thật sự tệ hại”. Hai câu ngắn, nhưng đánh vào 2 căn cứ chính trị – lòng trung thành trong chiến dịch Iran và mức đóng góp an ninh châu Âu. Không nhẹ đâu.
Luận điểm nằm ở đây – ông Trump chẳng riêng đếm quân, ông đang biến quân trú đóng thành thước đo phục tùng chính sách. Với NATO, đây là kiểu mặc cả từng xuất hiện ở nhiệm kỳ đầu Trump, nay quay lại bằng hồ sơ Iran — nóng hơn, hẹp hơn, khó né hơn.
Những con số khiến NATO phải tính lại
AFP ghi nhận 36.436 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức tính đến tháng 12/2025. Italy có 12.662 quân nhân Mỹ. Tây Ban Nha có 3.814. Ba con số này tạo thành bản đồ hậu cần Mỹ ở châu Âu, từ trung tâm lục địa đến sườn nam Địa Trung Hải.
| nơi | Số quân Mỹ | Mốc nguồn | Ý nghĩa quân sự |
|---|---|---|---|
| Đức | 36.436 | Tháng 12/2025, AFP | Trung tâm chỉ huy và luân chuyển lực lượng tại châu Âu |
| Italy | 12.662 | AFP | Cửa ngõ Địa Trung Hải, gần Bắc Phi và Trung Đông |
| Tây Ban Nha | 3.814 | AFP | Rota hỗ trợ hải quân, tiếp vận và huấn luyện |
Con số Tây Ban Nha nhỏ hơn Đức gần 10 lần, mà sức ép chính trị lại lớn. Vì sao? Madrid không tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP như đề nghị tại hội nghị thượng đỉnh NATO năm ngoái, trong khi Thủ tướng Pedro Sanchez nói sẽ chỉ làm điều có lợi cho đất nước.
Chính chỗ này tạo nghịch lý. Rút vài nghìn quân khỏi Tây Ban Nha không làm NATO sụp ngay, nhưng làm các thủ đô châu Âu hiểu rằng căn cứ Mỹ cũng có hạn sử dụng chính trị. Một căn cứ, một lá phiếu, một tuyên bố về Gaza — tất cả bị xâu vào cùng sợi dây.
Iran, Hormuz và vết nứt với Meloni
Ông Trump nói chiến dịch chống Iran do Mỹ dẫn đầu đã giúp cả thế giới, gồm Italy, Tây Ban Nha và Đức. Lập luận ấy kéo eo biển Hormuz vào bàn NATO, vì tuyến dầu khí này đã bị phong tỏa sau khi xung đột Trung Đông bùng lên. Dầu đi chậm. Giá đi nhanh.
Con số 30 nói lên nhiều điều. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người từng ở gần quỹ đạo cánh hữu với ông Trump, tháng trước chỉ trích cuộc chiến nhằm vào Iran. liền sau đó, ông Trump công kích bà Meloni “thiếu can đảm” vì không công khai ủng hộ chiến dịch Mỹ – Israel. Đòn này nhắm vào Rome, mà vang tới Berlin và Madrid.
“ tôi sẽ làm thế. Tại sao tôi không?” — Tổng thống Mỹ Donald Trump, ngày 30/4
Ở Tây Ban Nha, mâu thuẫn đã có từ hồ sơ Israel – Hamas tại Dải Gaza, rồi lan sang chi tiêu quốc phòng. Tel Aviv, Madrid, Hormuz, NATO – bốn điểm tưởng rời nhau, nay bị Nhà Trắng đặt lên cùng một bảng tính. Khó chịu chứ.
Phản ứng và lớp mặc cả phía sau
Nhà Trắng chưa nêu số quân sẽ rút. Chưa có lệnh. Chưa có lịch. Nhưng một số hãng truyền thông Mỹ nói quy mô cắt giảm có thể lớn, trong khi ông Trump một ngày trước đã xác nhận Washington đang “nghiên cứu và đánh giá” khả năng giảm quân tại Đức.
Phản biện nằm ở năng lực vận hành. Mỹ rút bớt quân để trừng phạt đồng minh, nhưng các căn cứ ở Italy và Tây Ban Nha cũng phục vụ chính Washington – tiếp vận Địa Trung Hải, luân chuyển sang Trung Đông, giữ nhịp với hạm đội tại Rota. Cắt sâu quá, dao quay lại tay mình.
So với cuộc tranh cãi NATO năm 2018, áp lực năm 2026 có thêm tầng Trung Đông. Khi đó, ông Trump ép đồng minh tăng chi. Bây giờ, ông gắn chi tiêu với thái độ về Iran và Israel. Không chỉ tiền. Cả lập trường.
Tác động trong Tháng 5/2026 và kịch bản kế tiếp
Tại thời điểm Tháng 5/2026, NATO đứng trước bài toán không giống một trận bóng 90 phút, nơi HLV thay người rồi sửa thế trận ngay. Quân trú đóng cần ngân sách, cảng, kho, gia đình binh sĩ, hiệp định song phương — mỗi mắt xích kéo theo nhiều tháng thủ tục.
Dự đoán gần nhất – Nhà Trắng sẽ công bố đánh giá về Đức trước, rồi dùng Italy và Tây Ban Nha như 2 hồ sơ kế tiếp để tăng sức ép lên chi tiêu 5% GDP. Madrid dễ bị nhắm mạnh hơn Rome, vì Tây Ban Nha vừa giữ mức chi riêng, vừa va chạm với Trump qua Israel và Dải Gaza.
Không loại trừ kịch bản Washington rút tượng trưng vài đơn vị, giữ lại khung chỉ huy và hậu cần. Đủ đau để gửi thông điệp. Chưa đủ đau để Mỹ tự tháo mắt xích Địa Trung Hải. Đến mùa hè 2026, NATO sẽ phải trả lời bằng tiền, bằng quân, hoặc bằng một nhượng bộ chính trị mà các thủ đô châu Âu chưa muốn gọi tên.
